ASHWINI ACCIDENT MULTISPECIALITY HOSPITAL, NASHIK पाठदुखी (Back Pain) ही आजच्या काळातील सर्वात सामान्य आरोग्य समस्या बनली आहे. कार्यालयीन काम, दीर्घकाळ संगणकासमोर बसणे, मोबाईलचा अतिवापर, चुकीची बैठक पद्धत, व्यायामाचा अभाव आणि वाढते वय यामुळे पाठदुखीचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. जागतिक स्तरावर लाखो लोकांना पाठदुखीचा त्रास होतो आणि ती अपंगत्वाचे एक प्रमुख कारण मानली जाते. पाठदुखी म्हणजे काय? मणक्यांभोवती असलेल्या स्नायू, लिगामेंट्स, डिस्क किंवा सांध्यांमध्ये होणाऱ्या ताण, जखम किंवा झिजेमुळे पाठीमध्ये वेदना निर्माण होतात. ही वेदना सौम्य असू शकते किंवा तीव्र स्वरूपात दैनंदिन कामकाजावर परिणाम करू शकते. पाठदुखीची प्रमुख कारणे 1. चुकीची बैठक व उभे राहण्याची पद्धत दीर्घकाळ वाकून बसणे, संगणक किंवा मोबाईल वापरताना चुकीची पोझिशन ठेवणे यामुळे मणक्यावर अतिरिक्त ताण येतो. 2. स्नायू व लिगामेंट्सचा ताण अचानक जड वजन उचलणे, चुकीच्या पद्धतीने वस्तू उचलणे किंवा अचानक हालचाली केल्याने स्नायूंना इजा होऊ शकते. 3. स्लिप डिस्क (Herniated Disc) मणक्यांमधील डिस्क बाहेर सरकल्यामुळे नसांवर दाब येतो आणि पाठदुखीसोबत पायातही वेदना होऊ शकतात. 4. संधिवात (Arthritis) वाढत्या वयानुसार मणक्यांमध्ये झीज होऊन वेदना आणि हालचालींमध्ये अडथळा निर्माण होऊ शकतो. 5. ऑस्टिओपोरोसिस हाडांची घनता कमी झाल्याने मणक्यांमध्ये फ्रॅक्चर होऊन तीव्र पाठदुखी निर्माण होऊ शकते. 6. लठ्ठपणा अतिरिक्त वजनामुळे मणक्यावर जास्त दबाव पडतो आणि पाठदुखीचा धोका वाढतो. 7. शारीरिक हालचालींचा अभाव नियमित व्यायाम न केल्यामुळे पाठीचे व कोअर स्नायू कमकुवत होतात, ज्यामुळे वेदना निर्माण होऊ शकतात. 8. अपघात किंवा दुखापत वाहन अपघात, पडणे किंवा खेळादरम्यान झालेल्या दुखापतीमुळे पाठदुखी उद्भवू शकते. पाठदुखी टाळण्यासाठी उपाय ✔ योग्य बैठक पद्धत ठेवा खुर्चीत सरळ बसा. पाठीला योग्य आधार द्या. संगणकाचा स्क्रीन डोळ्यांच्या समोर ठेवा. ✔ नियमित व्यायाम करा चालणे, योगासने आणि स्ट्रेचिंग करा. पाठीचे व कोअर स्नायू मजबूत ठेवण्यासाठी व्यायाम आवश्यक आहे. ✔ वजन नियंत्रणात ठेवा संतुलित आहार घ्या. अतिरिक्त वजन कमी करा. ✔ जड वस्तू योग्य पद्धतीने उचला कमरेतून न वाकता गुडघे वाकवून वस्तू उचला. अचानक झटके टाळा. ✔ पुरेशी विश्रांती व झोप घ्या योग्य गादी वापरा. झोपताना पाठीचा नैसर्गिक आकार टिकवून ठेवा. ✔ दीर्घकाळ एकाच स्थितीत बसू नका प्रत्येक 30–45 मिनिटांनी उठून चालावे. हलके स्ट्रेचिंग करावे. डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा? खालील लक्षणे आढळल्यास त्वरित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या: पाठदुखी अनेक आठवडे कायम राहणे पायात मुंग्या येणे किंवा कमजोरी जाणवणे वेदना गुडघ्याखाली पसरत जाणे ताप, वजन कमी होणे किंवा मूत्रविसर्जनातील बदल अपघातानंतर पाठदुखी सुरू होणे ASHWINI ACCIDENT MULTISPECIALITY HOSPITAL, NASHIK आधुनिक तंत्रज्ञान, अनुभवी तज्ज्ञ डॉक्टर आणि उत्कृष्ट ऑर्थोपेडिक उपचारांसाठी विश्वासार्ह नाव. 'निरोगी पाठ – निरोगी आयुष्य!'