हाडे मजबूत ठेवण्यासाठी कॅल्शियम का आवश्यक आहे? मजबूत हाडे हे निरोगी आणि सक्रिय जीवनाचा पाया आहेत. वाढत्या वयात, गर्भधारणेदरम्यान, रजोनिवृत्तीनंतर तसेच वृद्धापकाळात हाडांचे आरोग्य जपण्यासाठी कॅल्शियम अत्यंत महत्त्वाचे पोषक तत्त्व आहे. शरीरातील जवळपास ९९% कॅल्शियम हाडे आणि दातांमध्ये साठवलेले असते. जर आहारातून पुरेसे कॅल्शियम मिळाले नाही, तर शरीर हाडांमधून कॅल्शियम घेऊ लागते. त्यामुळे हाडे कमकुवत होतात आणि ऑस्टिओपोरोसिस (हाडे ठिसूळ होणे), फ्रॅक्चर आणि सांधेदुखीचा धोका वाढतो. Ashwini Accident Multispeciality Hospital, Nashik येथे आम्ही संतुलित आहार, नियमित व्यायाम आणि वेळेवर तपासणीद्वारे हाडांचे आरोग्य जपण्याचा सल्ला देतो. हाडांसाठी सर्वोत्तम कॅल्शियमयुक्त अन्नपदार्थ १. दूध दूध हा कॅल्शियमचा सर्वोत्तम नैसर्गिक स्रोत आहे. फायदे: हाडे मजबूत होतात. दात निरोगी राहतात. प्रथिनांचाही उत्तम स्रोत. २. दही दहीमध्ये कॅल्शियमसोबत प्रोबायोटिक्सही असतात. फायदे: पचन सुधारते. हाडांची घनता वाढवण्यास मदत होते. ३. ताक आणि पनीर ताक शरीराला हायड्रेट ठेवते, तर पनीरमध्ये कॅल्शियम आणि प्रथिने भरपूर प्रमाणात असतात. ४. नाचणी (रागी) नाचणी हा कॅल्शियमचा उत्कृष्ट वनस्पतीजन्य स्रोत आहे. फायदे: मुलांसाठी आणि ज्येष्ठांसाठी अत्यंत उपयुक्त. हाडे मजबूत ठेवते. फायबरने समृद्ध. ५. तीळ तीळामध्ये कॅल्शियम, मॅग्नेशियम आणि फॉस्फरस भरपूर प्रमाणात असतात. आहारात कसा समाविष्ट कराल? तिळाची चटणी तिळाचे लाडू सॅलडमध्ये ६. हिरव्या पालेभाज्या खालील भाज्या हाडांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत. मेथी शेपू चवळीची भाजी पालक मोरिंगा (शेवग्याची पाने) ७. बदाम बदाममध्ये कॅल्शियमसोबत मॅग्नेशियम आणि हेल्दी फॅट्स असतात. ८. सोयाबीन आणि टोफू शाकाहारींसाठी कॅल्शियमचा उत्तम पर्याय. ९. मासे विशेषतः सार्डिन आणि सॅल्मनसारख्या माशांमध्ये कॅल्शियम व व्हिटॅमिन D भरपूर असते. १०. कडधान्ये हरभरा, राजमा, चवळी, वाटाणा आणि मसूर यामध्येही कॅल्शियम आणि प्रथिने असतात. व्हिटॅमिन D चे महत्त्व कॅल्शियम शरीरात योग्य प्रकारे शोषले जाण्यासाठी व्हिटॅमिन D आवश्यक आहे. व्हिटॅमिन D चे स्रोत सकाळचा सूर्यप्रकाश (१५–२० मिनिटे) अंडी फॅटी फिश फोर्टिफाइड दूध हाडे मजबूत ठेवण्यासाठी या सवयी लावा ✔ दररोज कॅल्शियमयुक्त आहार घ्या. ✔ नियमित चालणे आणि व्यायाम करा. ✔ सकाळचा सूर्यप्रकाश घ्या. ✔ धूम्रपान व मद्यपान टाळा. ✔ जास्त प्रमाणात सॉफ्ट ड्रिंक्स पिणे टाळा. ✔ योग्य वजन राखा. ✔ नियमित आरोग्य तपासणी करा. कॅल्शियमच्या कमतरतेची लक्षणे वारंवार पायात गोळे येणे हाडे दुखणे वारंवार फ्रॅक्चर होणे पाठदुखी हात-पाय बधिर होणे दात कमकुवत होणे नखे ठिसूळ होणे अशी लक्षणे दिसल्यास ऑर्थोपेडिक तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. कोणाला जास्त कॅल्शियमची गरज असते? वाढत्या वयातील मुले किशोरवयीन मुला-मुली गर्भवती व स्तनपान करणाऱ्या माता रजोनिवृत्तीनंतरच्या महिला ज्येष्ठ नागरिक फ्रॅक्चर झाल्यानंतरचे रुग्ण ऑस्टिओपोरोसिस असलेले रुग्ण हाडांसाठी डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा? खालील समस्या असल्यास त्वरित ऑर्थोपेडिक तज्ज्ञांना भेटा. वारंवार फ्रॅक्चर होणे सतत पाठदुखी सांधेदुखी चालताना त्रास होणे उंची कमी होणे हाडे कमकुवत असल्याची जाणीव होणे Ashwini Accident Multispeciality Hospital, Nashik येथे उपलब्ध सुविधा आमच्या अनुभवी ऑर्थोपेडिक तज्ज्ञांकडून उपलब्ध सेवा: हाडे व सांध्यांची तपासणी ऑस्टिओपोरोसिस स्क्रीनिंग फ्रॅक्चर उपचार सांधे प्रत्यारोपण (Joint Replacement) स्पाईन उपचार स्पोर्ट्स इन्ज्युरी उपचार फिजिओथेरपी व पुनर्वसन हाडांच्या आरोग्यासाठी आहार मार्गदर्शन निष्कर्ष मजबूत हाडांसाठी औषधांपेक्षा योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि निरोगी जीवनशैली अधिक महत्त्वाची आहे. दूध, दही, नाचणी, तीळ, हिरव्या पालेभाज्या, बदाम आणि कडधान्यांचा नियमित आहारात समावेश करा. त्यासोबत पुरेसा सूर्यप्रकाश आणि नियमित वैद्यकीय तपासणी केल्यास हाडे दीर्घकाळ मजबूत आणि निरोगी राहू शकतात. हाडे, सांधे किंवा पाठदुखीशी संबंधित कोणतीही समस्या असल्यास आजच Ashwini Accident Multispeciality Hospital, Nashik येथे तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. योग्य वेळी उपचार म्हणजे निरोगी आणि सक्रिय आयुष्याची गुरुकिल्ली.